الشيخ حسين المظاهري

8

تهذيب نفس از ديدگاه قرآن (فارسى)

باشد ، توانسته باشد درخت رذالت را از دل بركند ، و درخت فضيلت را به جاى آن غرس كند ، وشقى و بىبهره حتماً آن كسى است كه صفت رذيله‌اى بردل او حكمفرما باشد . قرآن شريف قريب هفت‌هزار آيه دارد . دو ثلث قرآن شريف يا مستقيم يا غيرمستقيم مربوط به اخلاق و تهذيب‌نفس است . داستانهاى قرآن همه و همه مربوط به اخلاق و تهذيب‌نفس است . حضرت امام - رضوان‌الله عليه - عقيده داشتند و بارها فرمودند كه همه آيات قرآن رنگ اخلاقى دارد ؛ ايشان مىفرمودند : اگر با اين عينك وارد قرآن شويد مىبينيد كه آيه‌اى نيست كه مربوط به اخلاق نباشد ، و قرآن كتاب اخلاق است گرچه همه‌چيز دارد و كارخانه آدم‌سازى است ، ولو اين‌كه همه علوم درآن موجود است ، وبالأخره قرآن باكمال وضوح مىفرمايد « لَايَنْفَعُ مالٌ ولابَنُونَ الّا مَنْ اتَي اللّهَ بِقَلْبٍ سَليمٍ » ( شعراء / 89 ) « 1 » . هيچ‌چيزى در روز قيامت نتيجه‌بخش نيست جز دل پاك . اگر دل پاك باشد مابقى نتيجه‌بخش است ، و اما اگر دل گناه آلود باشد تقوا هم در روز قيامت به درد نمىخورد ، تقواى ظاهرى منهاى تقواى باطنى كاربرد ندارد ، حتى در دنيا هم كاربرد ندارد . چرا قرآن شريف اين مقدار راجع به اخلاق تأكيد دارد ؟ چرا قرآن بعثت همه انبيا را مربوط به اخلاق مىداند ؟ پاسخ اين است كه هدف از بعثت همه انبياء ساختن انسانهاست ؛ « لَقَد ارْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيّناتِ وَانْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَالْميزانَ لِيَقُومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ وَانْزَلْنَا الْحَديدَ فيهِ بَاْسُ شَديدُ وَّ مَنافِعُ لِلنّاسِ » ( حديد / 25 ) « 2 » . همه پيامبران آمدند ، در حالىكه قوه مقننه مال آنها بود ، قوه قضائيه مال آنها بود و قوه مجريه مال آنها بود . براى چه آمدند ؟ « لِيَقُومَ الْنّاسُ بَالْقِسْطِ » در خصوص پيغمبر اكرم ( ص ) اين مضمون در قرآن كريم تكرار شده كه او براى پرورش و آموزش آمده است ، آن‌جا كه

--> ( 1 ) - روزى كه نه مال سودى بخشد و نه فرزند ، مگر آن‌كه با دلى پاك به پيشگاه خداوند آيد . ( 2 ) - ما رسولان خويش را با آيات روشن فرستاديم و همراه آنان كتاب و ميزان نازل كرديم تا مردم به عدالت برخيزند ، ونيز آهن را فرو فرستاديم كه در آن قدرتى فراوان و منافعى براى مردم است .